APA Kaynak Gösterme: Örneklerle Tam Rehber

APA, sosyal bilimler başta olmak üzere birçok bölümde en çok istenen atıf stilidir. Kuralları ilk bakışta göz korkutucu görünse de mantığı basittir: okuyucu, senin kullandığın her kaynağa kolayca ulaşabilmelidir. Bu rehberde güncel APA 7. baskı kurallarını, gerçek örneklerle ve Türkçe kullanım notlarıyla topladık.

APA Atıfın İki Ayağı

APA sisteminin iki parçası vardır ve ikisi birbirini tamamlar:

1. Metin içi atıf: Cümlenin içinde, kaynağı kısaca gösteren bilgi (yazar soyadı ve yıl).
2. Kaynakça: Metnin sonunda, kullandığın tüm kaynakların tam künyesini alfabetik sırayla listeleyen bölüm.

Kural: Metin içinde atıf yaptığın her kaynak kaynakçada bulunmalı; kaynakçadaki her kaynağa da metinde en az bir kez atıf yapılmalıdır. Biri olmadan diğeri eksiktir.

Metin İçi Atıf Nasıl Yapılır?

APA, "yazar-tarih" sistemini kullanır. İki temel biçim vardır:

• Parantez içi: Fikir cümlenin sonunda geçer. ... bu ilişki anlamlı bulunmuştur (Yılmaz, 2021).
• Anlatısal: Yazarın adı cümlenin doğal parçasıdır. Yılmaz (2021), bu ilişkinin anlamlı olduğunu belirtir.

Doğrudan alıntı yapıyorsan sayfa numarası eklemelisin:

(Yılmaz, 2021, s. 45)

Yazar sayısına göre biçim değişir:

Not: Parantez içinde iki yazar arasında & işareti kullanılır; cümle içinde anlatısal kullanırken Türkçede genellikle "ve" tercih edilir: "Yılmaz ve Demir (2021)...". "vd." ifadesi, İngilizcedeki "et al." karşılığıdır.

Kaynakça Nasıl Hazırlanır?

Kaynakça, metnin sonunda Kaynakça başlığı altında yer alır ve şu ilkelere uyar:

• Kaynaklar yazar soyadına göre alfabetik sıralanır.
• Her künye asılı girinti ile yazılır: ilk satır sola yaslı, sonraki satırlar içeriden başlar.
• Yazar adları baş harfe kısaltılır: Yılmaz, A.
• Dergi ve kitap başlıkları italik yazılır.

Aşağıda en sık kullanılan kaynak türlerinin doğru künye biçimleri var.

Dergi Makalesi

Yılmaz, A., & Demir, B. (2021). Üniversite öğrencilerinde sınav kaygısı. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(3), 45–62. https://doi.org/10.1234/ear.2021.123

Sıra şudur: Yazar(lar). (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, Cilt(Sayı), sayfa aralığı. DOI (varsa).

Kitap

Karaca, M. (2019). Nitel araştırma yöntemleri (3. baskı). Anı Yayıncılık.

APA 7'de yayınevinin bulunduğu şehir artık yazılmaz. Sadece yayınevinin adı yeterlidir.

Kitap Bölümü

Aydın, S. (2020). Örnekleme yöntemleri. E. Kaya (Ed.), Araştırma tasarımı içinde (s. 88–110). Pegem Akademi.

Tez

Öztürk, D. (2022). Sosyal medya kullanımı ve akademik başarı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.

Yayımlanmış tezler için üniversite yerine erişilen veri tabanı (örneğin YÖK Ulusal Tez Merkezi) belirtilebilir.

İnternet Kaynağı

Sağlık Bakanlığı. (2023, 12 Mart). Beslenme rehberi. https://ornek-adres.gov.tr/beslenme

Yazarı belli olmayan web sayfalarında kurum adı yazar yerine geçer; erişim tarihi yalnızca içerik sık güncelleniyorsa eklenir.

Sık Karşılaşılan Özel Durumlar

Gerçek metinlerde standart dışı durumlar sık çıkar. En yaygın olanların doğru biçimi şöyledir:

• Aynı parantezde birden çok kaynak: Yazar soyadına göre alfabetik sıralanır ve noktalı virgülle ayrılır: (Demir, 2020; Yılmaz, 2021).
• Aynı yazarın aynı yıl birden fazla eseri: Yıla harf eklenerek ayrılır: (Yılmaz, 2021a) ve (Yılmaz, 2021b). Harfler kaynakçadaki başlık sırasına göre verilir.
• Tarihi olmayan kaynak: Yıl yerine t.y. (tarih yok) yazılır: (Aydın, t.y.).
• İkincil kaynak (aktaran): Ulaşamadığın bir kaynağa, onu aktaran başka bir kaynaktan atıf yaparsın. (Kaya, 2015'ten aktaran Yılmaz, 2021). Kaynakçaya yalnızca gerçekten okuduğun kaynağı (Yılmaz, 2021) eklersin. Mümkünse asıl kaynağa ulaşıp doğrudan atıf yapmak her zaman daha iyidir.
• Uzun doğrudan alıntı (40+ kelime): Tırnak kullanılmaz; alıntı ayrı bir paragraf olarak, tümüyle içeriden (blok alıntı) yazılır ve sonuna atıf eklenir.

En Sık Yapılan APA Hataları

• Metin içi atıf yapıp kaynakçaya eklememek (veya tersi).
• Anlatısal kullanımda &, parantez içinde "ve" kullanarak tutarsızlık yaratmak.
• Dergi adını italik yapmayı unutmak.
• Doğrudan alıntıda sayfa numarası vermemek.
• Kaynakçayı alfabetik sıralamamak veya asılı girinti uygulamamak.
• DOI'si olan bir makalede DOI'yi atlamak.

DOI ve Erişim Bağlantıları

APA 7'de çevrimiçi kaynaklar için DOI (Dijital Nesne Tanımlayıcı) önceliklidir. Bir makalenin DOI'si varsa, onu https://doi.org/... biçiminde tam bir bağlantı olarak yaz. DOI yoksa ve kaynak yalnızca internette bulunuyorsa, kalıcı URL'yi kullan. DOI ve URL'lerin sonuna nokta koymamaya dikkat et; sona konan nokta, adresin bir parçası sanılıp bağlantıyı bozabilir.

Atıf Yönetim Aracı Kullan

Onlarca kaynağı elle biçimlendirmek hem yorucu hem de hataya açıktır. Zotero veya Mendeley gibi ücretsiz araçlar, kaynaklarını tek yerde toplar ve künyeleri seçtiğin stilde otomatik üretir. Yine de bu araçlar kusursuz değildir: özellikle Türkçe karakterler, büyük-küçük harf ve italik gibi ayrıntılarda çıktıyı mutlaka gözden geçir. Araç sana zaman kazandırır, ama son sorumluluk her zaman sende kalır.

Güvenilir Başvuru Kaynakları

APA kurallarının resmi ve güncel açıklamalarına şu kaynaklardan ulaşabilirsin:

• APA Style resmi sitesi
• Purdue OWL APA Rehberi

Bir kuraldan emin değilsen, ezberden yazmak yerine bu kaynaklardan doğrula. APA, ayrıntılara önem veren bir sistemdir; küçük tutarsızlıklar bile bir bölümde puan kaybettirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi atıf stilini kullanmalıyım?
Buna sen değil, bölümün ya da derginin karar verir — önce yönergeyi kontrol et. Kabaca: APA sosyal bilimler ve eğitimde, MLA edebiyat ve beşeri bilimlerde, IEEE mühendislik ve bilgisayarda yaygındır. Belirtilmemişse alanının standardını seç ve baştan sona tutarlı kal.

Yazarı olmayan bir kaynağı nasıl gösteririm?
Elindekiyle. Yazar yoksa, metin içi atıfta yazar yerine (kısaltılmış) başlığı kullan; tarih yoksa çoğu stil "t.y." (tarih yok) yazar. Amaç, okuyucunun senin bulduğun kaynağı bulabilmesidir.

Yapay zekayı kaynak göstermeli miyim?
Kullandıysan ve kurumun bildirim istiyorsa, evet — çoğu kurum artık istiyor. Kaynakları doğru göstermek, onları dürüst kullanmakla iç içedir; intihal nedir ve nasıl önlenir rehberi sınırın nerede olduğunu anlatır.

İlgili Rehberler

• İntihal nedir ve nasıl önlenir — doğru atıf, dürüst atıfın yarısıdır
• Literatür taraması nasıl yapılır — atıflarının çoğunun geldiği yer
• Tez nasıl yazılır — baştan sona süreç

Grongy, atıflarını en baştan tutarlı tutmana yardımcı olur: senin eklediğin gerçek kaynakları temel alır, metin içi atıflarla kaynakçanı aynı stilde eşleştirir ve künyelerdeki biçim tutarsızlıklarını görmeni kolaylaştırır. Kaynaklarını senin yerine uydurmaz — yalnızca kendi topladığın kaynakları düzenli sunmanı sağlar.